16.01.2026
Elektrik enerjisini santrallerden şehirlerimize taşıyan yüksek gerilim hatlarına baktığımızda, telleri direklerden ayıran o fincan benzeri yapıları görürüz. İşte onlar, tüm sistemin güvenliğini sağlayan izolatörlerdir. Yüzyılı aşkın süredir bu görevi porselen üstleniyordu. Ancak son 30-40 yılda sahneye çıkan polimer (kompozit) malzemeler, endüstri standartlarını sarsmaya başladı.
16.01.2026
Bir uçak tonlarca ağırlığa sahipken nasıl kuş gibi süzülebilir? Cevap sadece motor gücünde değil, malzeme mühendisliğinin sihrinde saklıdır. Havacılık endüstrisi, kurulduğu günden beri değişmeyen tek bir kurala tabidir: "Daha hafif, daha sağlam." İşte bu noktada, doğadan ilham alan ve mühendislik harikası olarak kabul edilen Sandviç Panel Yapılar ve Petek (Honeycomb) malzemeler devreye giriyor.
16.01.2026
Otomotiv dünyasında değişmeyen tek kural şudur: "Hafif olan, verimlidir." İçten yanmalı motorlar döneminde yakıt tasarrufu için yapılan bu arayış, elektrikli araçlar (EV) çağında bir zorunluluğa dönüştü. Bataryaların getirdiği yüzlerce kilogramlık ek ağırlığı telafi etmenin ve menzili uzatmanın tek yolu, şasi ve gövde parçalarını hafifletmektir.
16.01.2026
1960'ların ortalarında kimya laboratuvarlarında tesadüfen keşfedilen bir sıvı polimerin, günümüzde bir askerin hayatını kurtaracağını veya bir yarış arabasının lastiklerini bir arada tutacağını kimse tahmin edemezdi. "Aromatik Polyamid" kelimelerinin kısaltması olan Aramid, sentetik lif teknolojisinin zirvesidir.
16.01.2026
Beton, binlerce yıldır inşaatın omurgasıdır. Ancak zihinlerde genellikle gri, ağır, hantal ve sadece düz kalıplara dökülebilen bir malzeme olarak yer etmiştir. Peki, betonu bir kumaş gibi bükebilseydik? Onu kuş tüyü kadar olmasa da, geleneksel betonun onda biri kadar hafifletebilseydik? İşte malzeme bilimi bu sorulara Cam Elyaf Takviyeli Beton, uluslararası adıyla GRC (Glassfibre Reinforced Concrete) veya GFRC ile yanıt veriyor.
16.01.2026
"Plastik" kelimesi genellikle zihnimizde ucuz, kırılgan ve basit malzemeleri çağrıştırır. Ancak moleküler mühendislik bu algıyı yıkalı çok oldu. Öyle bir plastik düşünün ki; çelikten 15 kat daha aşınmaya dayanıklı, buzdan daha kaygan ve bir kurşunu durdurabilecek kadar güçlü olsun. İşte bu malzeme, Ultra Yüksek Moleküler Ağırlıklı Polietilen, yani kısaca UHMWPE'dir.
16.01.2026
Malzeme biliminde genellikle "doğal" kelimesi ile "yüksek performans" kelimesi yan yana gelmez. Ancak doğa, mühendislere bazen hazır çözümler sunar. Yerin derinliklerinden gelen magmanın soğumasıyla oluşan volkanik bazalt kayaları, eritilip iplik haline getirildiğinde çeliğe kafa tutan, ateşe meydan okuyan ve cam elyafından çok daha üstün özellikler sergileyen bir süper malzemeye dönüşür: Bazalt Elyafı.
16.01.2026
Elektrikli araçların ve taşınabilir elektroniklerin yükselişi, dünya genelinde lityum-iyon pil talebini patlattı. Ancak bu piller ömürlerini tamamladığında ne oluyor? İşte burada, döngüsel ekonominin en değerli ara ürünü olan "Kara Kütle" (Black Mass) devreye giriyor. Geri dönüşüm tesislerinde "siyah altın" olarak da anılan bu madde, geleceğin madenciliğinin yer altında değil, geri dönüşüm tesislerinde yapılacağının en büyük kanıtıdır.
15.01.2026
Seramik denince aklımıza genellikle mutfaktaki tabaklar veya banyodaki fayanslar gelir; kırılgandırlar ve elektriği iletmezler. Ancak malzeme biliminde "Seramik" tanımı çok daha geniştir. Titanyum ve Bor elementlerinin birleşmesiyle oluşan Titanyum Diborür (TiB2), bildiğimiz tüm kuralları yıkar. Çelikten 3 kat daha serttir, binlerce derecede erimez ve en şaşırtıcı özelliği: Elektriği iletir. Bu yazıda, tank zırhlarından alüminyum fabrikalarına kadar en zorlu görevlerin aranan yüzü olan bu gri tozu inceliyoruz.
15.01.2026
Nükleer enerjinin gücünü kontrol etmek veya uzayın derinliklerindeki kozmik ışınlardan korunmak için "zırh" şarttır. Onlarca yıldır bu görevi Kurşun metali üstlendi. Ancak kurşunun ciddi dezavantajları vardır: Toksiktir, işlenmesi zordur ve yapısal olarak zayıftır (yumuşaktır). Günümüzde nükleer pilli uydular, kompakt nükleer reaktörler (SMR) ve yeni nesil kanser tedavi merkezleri için kurşun artık "eski moda" kalıyor. Malzeme bilimi, radyasyonu durdururken hafiflik ve dayanıklılık sunan yeni nesil kalkanlama çözümlerine geçiş yapıyor.
