Bir malzemenin Nobel alabilmesi için sadece "yeni" olması yetmez; insanlığa "büyük bir fayda" sağlaması gerekir. Aşağıdaki malzemeler, teorik kitaplardan çıkıp günlük hayatımızın vazgeçilmez birer parçası haline gelmiştir.
Andre Geim ve Konstantin Novoselov, 2010 yılında Nobel'i kazandıklarında kullandıkları yöntem şaşırtıcı derecede basitti: Bir selobant ile kurşun kalem grafitinden tek atom kalınlığında katmanlar soymak.
Keşif: Grafen, karbon atomlarının altıgen bal peteği örgüsü şeklinde dizildiği, iki boyutlu (tek atom kalınlığında) ilk malzemedir.
Neden Ödül Aldı? Çelikten 200 kat daha sağlam, bakırdan daha iyi iletken ve neredeyse görünmez olmasıyla malzeme biliminde "iki boyutlu malzemeler çağını" başlattığı için.
Etkisi: Esnek ekranlar, süper kapasitörler ve yeni nesil biyosensörler.
John B. Goodenough, M. Stanley Whittingham ve Akira Yoshino; 2019 yılında, aslında 1970'lerden beri hayatımızda olan bir teknolojiyi mükemmelleştirdikleri için onurlandırıldılar.
Keşif: Hafif, yeniden şarj edilebilir ve yüksek enerji yoğunluğuna sahip pil teknolojisi. Lityum iyonlarının katot ve anot arasında gidip gelmesi prensibine dayanır.
Neden Ödül Aldı? Kablosuz ve fosil yakıtsız bir toplumun temelini attıkları için.
Etkisi: Akıllı telefonlar, dizüstü bilgisayarlar ve elektrikli araçlar (EV) bu keşif olmadan var olamazdı.
Kırmızı ve yeşil LED'ler 1960'lardan beri vardı, ancak "beyaz ışık" elde etmek için gerekli olan mavi ışık 30 yıl boyunca üretilemedi. Isamu Akasaki, Hiroshi Amano ve Shuji Nakamura, imkansız denilen Galyum Nitrür (GaN) kristallerini üretmeyi başardılar.
Keşif: Parlak ve enerji tasarruflu mavi ışık yayan diyot (LED).
Neden Ödül Aldı? Mavi ışık, kırmızı ve yeşille birleşerek beyaz ışığı oluşturdu. Bu, akkor ampullerin devrini kapatıp dünyayı enerji tasarruflu aydınlatmayla tanıştırdı.
Etkisi: Modern LED lambalar, telefon ve bilgisayar ekranları, Blu-ray teknolojisi.
Plastiklerin (polimerlerin) en temel özelliği yalıtkan olmalarıdır, değil mi? Alan Heeger, Alan MacDiarmid ve Hideki Shirakawa bu kuralı yıktılar.
Keşif: İyot buharına maruz bırakılan poliasetilenin, metal gibi elektrik iletebileceğinin keşfi.
Neden Ödül Aldı? Organik kimya ile kuantum fiziğini birleştirerek "organik elektronik" alanını kurdukları için.
Etkisi: Anti-statik kıyafetler, OLED ekranlar (televizyonlarımızdaki organik LED'ler), güneş pilleri ve esnek elektronik devreler.
Listemizin en yenisi. Moungi Bawendi, Louis Brus ve Alexei Ekimov, maddenin boyutunu değiştirerek rengini değiştirmeyi başardılar.
Keşif: Boyutları sadece birkaç nanometre olan yarı iletken kristaller. Bu parçacıklar o kadar küçüktür ki, boyutları değiştikçe yaydıkları ışığın rengi de değişir (büyük noktalar kırmızı, küçükler mavi).
Neden Ödül Aldı? Nanoteknolojinin teorik bir kavram olmaktan çıkıp, kontrol edilebilir bir üretim tekniğine dönüşmesini sağladıkları için.
Etkisi: QLED Televizyonlar (daha canlı renkler), tümörleri aydınlatan tıbbi görüntüleme sistemleri ve verimli güneş panelleri.
Bu keşiflerin ortak noktası, laboratuvar merakının sanayiye dönüşmesidir. Şu an bilim dünyası, "oda sıcaklığında süper iletkenler" veya "perovskit güneş hücreleri" üzerinde çalışıyor. Kim bilir, belki de bir sonraki Nobel, şu an sizin de ilgi alanınızda olan karbon nanotüplerin veya yeni nesil metal tozlarının farklı bir uygulamasına gidecektir.
