Eskiden "sağlamlık" denince akla çelik gelirdi. Ancak günümüzde performans arayanlar için rekabet Titanyum ve Karbon Fiber arasında geçiyor. İkisi de "lüks" malzeme sınıfındadır ancak karakterleri tamamen farklıdır. Birini seçmek, sadece bütçe meselesi değil, bir mühendislik tercihidir.
Titanyum, doğadan elde edilen bir elementtir (Ti). Çelik kadar güçlüdür ama ondan %45 daha hafiftir. Alüminyumdan ise biraz daha ağırdır ama iki kat daha güçlüdür.
Avantajları:
İzotropiktir: Bir metal olduğu için her yöne doğru eşit mukavemet gösterir. Yükün nereden geleceğini bilmediğiniz parçalar için güvenlidir.
Darbe Dayanımı: Titanyum sünektir. Bir darbe aldığında (örneğin bisikletle düştüğünüzde) yamulabilir ama hemen kırılmaz. Sizi yolda bırakmaz.
Isı Dayanımı: Çok yüksek sıcaklıklara dayanabilir (Jet motorlarında kullanılmasının sebebi budur).
Korozyon Direnci: Asla paslanmaz. Deniz suyunda bile etkilenmez.
Dezavantajları:
İşlemesi Zordur: Kaynak yapması ve kesmesi büyük uzmanlık gerektirir.
Ağırlık: Karbon fibere kıyasla hala daha ağırdır.
Karbon fiber bir metal değildir; epoksi reçine ile bir arada tutulan mikroskobik kristal ipliklerdir. İnsan yapımıdır ve laboratuvar ürünüdür.
Avantajları:
İnanılmaz Hafiflik: Ağırlık/Güç oranında dünyada rakipsizdir. Titanyumdan belirgin şekilde daha hafiftir.
Anizotropiktir (Yönlendirilebilir): Mühendisler fiberleri istedikleri yöne örerek, parçanın sadece gereken yerini sert, diğer yerlerini esnek yapabilirler. Tasarım özgürlüğü sunar.
Sertlik (Rijitlik): Esnemez. Gücü doğrudan iletir (Bisikletçilerin pedal gücünü yola aktarması için idealdir).
Dezavantajları:
Gevrek Kırılma: Metal gibi yamulmaz, limit aşıldığında cam gibi aniden parçalanır (Katastrofik hasar).
Isı Duyarlılığı: İçindeki reçine (yapıştırıcı) yüksek sıcaklıkta eriyebilir veya bozulabilir.
UV ve Darbe Hassasiyeti: Çizildiğinde veya güneş altında uzun süre kaldığında (özel kaplaması yoksa) yapısı bozulabilir.
Karar vermenizi sağlayacak kritik faktörler:
Kazanan: Karbon Fiber. Eğer bir Formula 1 aracı yapıyor ve her gramın hesabını tutuyorsanız, karbon fiber tartışmasız liderdir. Titanyum hafiftir ama karbon fiber "tüy sıklet" şampiyonudur.
Kazanan: Titanyum. Titanyum bir bisiklet kadrosu veya parça "ömürlük"tür. Çizilse de, darbe alsa da özelliğini yitirmez. Metal yorgunluğuna karşı direnci efsanevidir. Karbon fiber ise darbe aldığında içten çatlayabilir ve bu çatlak dışarıdan görünmeyebilir (Gizli tehlike).
Kazanan: Titanyum. Egzoz sistemleri, motor parçaları veya sürtünmeye maruz kalan yerlerde karbon fiber kullanamazsınız (reçine yanar). Titanyum ise 600°C'ye kadar mekanik özelliklerini korur.
Titanyum: "Canlı" bir his verir. Yol titreşimlerini emer, hafifçe esner ve konforlu bir sürüş sağlar.
Karbon Fiber: "Sert" ve "Tepkisel"dir. Yarış odaklıdır ancak yol bozukluklarını daha fazla hissettirebilir (tasarıma bağlı olarak).
Şunlar için KARBON FİBER seçin:
En hafif parçayı istiyorsanız.
Yarış amaçlı bisiklet, drone gövdesi veya aerodinamik parçalar üretiyorsanız.
Karmaşık, kıvrımlı ve fütüristik şekiller tasarlıyorsanız.
Şunlar için TİTANYUM seçin:
Parçanız yüksek ısıya veya sürtünmeye maruz kalacaksa (Egzoz, motor valfleri).
Darbelere karşı güvenilir olmalı ve aniden kırılmamalıysa (Vida, bağlantı elemanları, arazi araçları).
Korozyonun (paslanmanın) büyük risk olduğu denizcilik uygulamalarında.
"Al ve unut" türünde, torununuza bırakabileceğiniz ömürlük bir ürün istiyorsanız.
Mühendislikte "en iyi malzeme" yoktur, "işe en uygun malzeme" vardır. Karbon fiber performansın zirvesiyken, Titanyum güvenilirlik ve asaletin simgesidir.
