Tıp teknolojisindeki gelişmeler, insan ömrünü uzatmak ve yaşam kalitesini artırmak için sürekli yeni materyallerin keşfedilmesini sağlamıştır. Bu materyaller arasında şüphesiz en çok bilineni ve en yaygın kullanılanı tıbbi silikonlardır. Genellikle sadece estetik ameliyatlarla anılsa da, tıbbi silikonlar kalp pillerinden yapay eklemlere kadar vücudun derinliklerinde hayati görevler üstlenirler.
Peki, vücudumuzun içine yerleştirilen bu maddeler ne kadar güvenli? Hangi alanlarda kullanılıyor ve gelecekte bizi neler bekliyor? İşte tıbbi silikonlar hakkında bilmeniz gereken her şey.
Tıbbi silikon, canlı dokularla temas ettiğinde olumsuz bir reaksiyona neden olmayacak şekilde (biyouyumlu) üretilen, yüksek saflıkta sentetik bir polimerdir. Endüstriyel silikonlardan farklı olarak, tıbbi sınıf silikonlar çok sıkı testlerden geçer ve uluslararası standartlara (FDA, ISO vb.) uygun olarak üretilir.
Cerrahların ve mühendislerin silikonu tercih etmesinin temel nedenleri şunlardır:
Biyouyumluluk: Vücut bağışıklık sistemi tarafından genellikle reddedilmez.
Dayanıklılık: Vücut sıvılarına, sıcaklığa ve kimyasal değişimlere karşı son derece dirençlidir.
Esneklik: Dokuya benzer bir yumuşaklığa sahip olabilir veya gerektiğinde sert üretilebilir.
Hipoalerjenik: Alerjik reaksiyon riski son derece düşüktür.
Tıbbi silikonların kullanım alanı sandığınızdan çok daha geniştir. İşte en yaygın kullanım alanları:
En bilinen kullanım alanıdır. Özellikle meme büyütme veya mastektomi (meme kanseri sonrası meme alınması) sonrası onarım ameliyatlarında silikon jel implantlar kullanılır.
Modern İmplantlar: Günümüzde kullanılan "koheziv jel" (formunu koruyan) implantlar, delinse bile akma yapmayacak şekilde tasarlanmıştır. Bu da hasta güvenliğini maksimuma çıkarır.
Yüz İmplantları: Çene, elmacık kemiği veya burun estetiğinde yüz hatlarını belirginleştirmek için katı silikonlar kullanılır.
Kalp hastaları için silikon hayati bir öneme sahiptir.
Kalp Pilleri (Pacemaker): Kalp pilinin elektronik aksamını koruyan kılıflar ve kalbe giden kabloların izolasyonu tıbbi silikon ile sağlanır.
Yapay Kalp Kapakçıkları: Bazı yapay kapakçıkların dikiş halkalarında silikon kullanılır.
Kateterler: İdrar sondaları ve uzun süreli ilaç verimi sağlayan damar yolları, esnekliği sayesinde damarlara zarar vermeyen silikonlardan üretilir.
Mide Balonları: Obezite tedavisinde mideye yerleştirilen balonlar, mide asidine dayanıklı silikon malzemeden yapılır.
Şant Sistemleri: Hidrosefali (beyinde su toplanması) tedavisinde kullanılan ve fazla sıvıyı vücudun başka bir bölgesine taşıyan şantlar silikondan üretilir.
Bu konu yıllardır tartışılsa da, yapılan binlerce bilimsel çalışma ve uzun süreli klinik takipler, tıbbi sınıf silikonların insan vücudu için güvenli olduğunu kanıtlamıştır.
Ancak her tıbbi müdahalede olduğu gibi bazı riskler mevcuttur:
Kapsül Kontraktürü: Vücut, yabancı cisim olarak algıladığı implantın etrafında bir zar (kapsül) oluşturabilir. Bu zarın sertleşmesi implantı sıkıştırabilir.
Yıpranma: Her ne kadar dayanıklı olsa da, vücut içi implantların (özellikle protezlerin) ömürlük olmadığı, belirli aralıklarla (örneğin 10-15 yıl) kontrol edilmesi gerektiği unutulmamalıdır.
Teknoloji geliştikçe silikonların yetenekleri de artıyor. Bilim insanları şu anda 3D yazıcılarla kişiye özel üretilen ve hatta üzerindeki sensörler sayesinde doktorunuza sağlık verilerinizi gönderebilen "akıllı silikon implantlar" üzerinde çalışıyor. Bu gelişmeler, kronik hastalıkların takibinde devrim yaratabilir.
Tıbbi silikonlar, estetik kaygıların ötesinde, kalp ritmimizi düzenleyen, ilaçlarımızı taşıyan ve kaybedilen uzuvların yerini alan mucizevi materyallerdir. Vücut içi uygulamalarda kullanılan bu materyallerin kalitesi ve cerrahın uzmanlığı, başarılı bir tedavinin anahtarıdır.
Eğer vücut içi bir silikon uygulaması veya implant düşünüyorsanız, mutlaka kullanılan malzemenin FDA veya CE onaylı tıbbi sınıf silikon olduğundan emin olunuz.
