Tarımsal üretimde "Minimum Yasası" geçerlidir: Toprağınızda Azot ne kadar bol olursa olsun, veriminizi belirleyen şey, en az bulunan besin elementidir. Genellikle bu "en az bulunan" elementler, ihmal edilen mikrobesinlerdir. Çinko Sülfat (ZnSO4) ve Bakır Sülfat (CuSO4), bitkinin ihtiyaç duyduğu miktar bakımından az, ancak etkisi bakımından devasa öneme sahip iki inorganik tuzdur. Bu yazımızda, hasadın kalitesini ve miktarını doğrudan etkileyen bu iki bileşiği inceliyoruz.
Çinko, bitkilerde özellikle oksin (büyüme hormonu) sentezinde ve enzim aktivitelerinde kilit rol oynar.
Ne İşe Yarar?
Boy Uzaması: Bitkinin boğum aralarının uzamasını sağlar. Eksikliğinde bitkiler bodur kalır (Rozetleşme).
Kök Gelişimi: Güçlü bir kök sistemi için tohum çimlenmesi esnasında ve sonrasında kritiktir.
Soğuğa Dayanıklılık: Bitkinin düşük sıcaklıklara karşı direncini artırır.
Eksiklik Belirtileri: En taze yapraklarda damar aralarında sararma (kloroz) görülürken damarlar yeşil kalır. Meyve ağaçlarında yapraklar küçülür ve şekil bozuklukları oluşur (Kamçılaşma).
Uygulama: Genellikle Çinko Sülfat Heptahidrat (%22 Zn) veya Monohidrat (%35 Zn) formunda, suda eritilerek yapraktan veya doğrudan toprağa uygulanır. Özellikle mısır, buğday, narenciye ve çeltik tarımında vazgeçilmezdir.
Halk arasında "Göztaşı" veya "Mavi Vitriol" olarak bilinen Bakır Sülfat, tarım tarihinin en eski ve en etkili kimyasallarından biridir.
Ne İşe Yarar?
Fotosentez ve Renk: Klorofil oluşumuna yardımcı olur. Bitkiye koyu yeşil rengini veren ve fotosentezi hızlandıran mekanizmanın parçasıdır.
Lignin Üretimi: Bitki hücre duvarını güçlendiren Lignin maddesinin sentezi için gereklidir. Bu, bitkinin dik durmasını ve hastalıklara dirençli olmasını sağlar.
Tat ve Aroma: Meyve ve sebzelerin şeker oranını, rengini ve aromasını iyileştirir.
Eşsiz Bir Fungisit: Bordo Bulamacı Bakır sülfatın en yaygın kullanımı, kireç ile karıştırılarak elde edilen Bordo Bulamacıdır. Bu karışım, zeytin, bağ ve meyve ağaçlarında mantari hastalıklara ve bakteriyel yanıklara karşı en etkili organik koruyucudur.
Eksiklik Belirtileri: Genç yapraklarda solgunluk, uç kısımlarda kurumalar ve başaklarda/danelerde boş dolum (kısırlık) görülür.
Mikrobesinler ile zehir arasındaki fark, dozajdır.
Toprak Analizi Şart: Çinko ve bakır ağır metaller sınıfına girer. Toprak analizi yapılmadan rastgele kullanım, toprakta toksisiteye (zehirlenme) yol açarak bitkiyi öldürebilir.
pH Etkisi: Toprak pH'ı yüksekse (kireçli topraklar), bitkiler topraktaki çinko ve bakırı alamaz. Bu durumlarda yapraktan uygulama (foliar feeding) veya şelatlı ürünler tercih edilmelidir.
Çiftçinin emeğinin karşılığını alması, bitkinin ihtiyaçlarını eksiksiz karşılamasına bağlıdır. İster endüstriyel tarım yapın ister hobi bahçeciliği; kullandığınız Çinko ve Bakır Sülfatın saflığı, sudaki çözünürlüğü ve ağır metal içermemesi kritiktir. Yüksek saflıkta mikrobesin kaynakları, bitki tarafından daha hızlı emilir ve toprağınızı kirletmez.
