Elektrikli araç (EV) devrimi hızlanırken, gözler genellikle lityum üzerine çevrilse de, bataryaların gerçek "gizli kahramanı" nikeldir. Yüksek enerji yoğunluğu sağlama kapasitesiyle nikel, elektrikli araçların menzilini belirleyen en kritik elementlerden biri haline gelmiştir. Bu yazımızda, global nikel piyasasındaki son durumun EV batarya teknolojilerini nasıl şekillendirdiğini, fiyat dalgalanmalarını ve endüstriyel beklentileri derinlemesine inceliyoruz.
Nikel, lityum-iyon bataryaların katot kısmında kullanılan ana bileşendir. Özellikle NMC (Nikel, Manganez, Kobalt) ve NCA (Nikel, Kobalt, Alüminyum) kimyasına sahip bataryalarda, nikel oranı arttıkça bataryanın enerji yoğunluğu da artar.
Neden Yüksek Nikel?
Daha Uzun Menzil: Daha fazla nikel, birim hacimde daha fazla enerji depolanması demektir.
Daha Az Kobalt: Kobalt hem pahalıdır hem de etik madencilik sorunları (çocuk işçiliği vb.) içerir. Endüstri, NMC 111'den (eşit oranlar) NMC 811'e (%80 Nikel, %10 Manganez, %10 Kobalt) geçerek kobalt bağımlılığını azaltmaya çalışmaktadır.
Nikel piyasası son yıllarda büyük bir dönüşüm geçirmektedir. Paslanmaz çelik sektörü hala nikelin en büyük tüketicisi olsa da, batarya sektörünün talebi katlanarak artmaktadır.
Dünya nikel rezervlerinin büyük bir kısmını elinde tutan Endonezya, uyguladığı ihracat yasakları ve yerel işleme tesisleri (smelter) yatırımları ile piyasayı domine etmektedir. Çinli firmaların yatırımlarıyla artan üretim, piyasada dönem dönem arz fazlasına ve fiyatların baskılanmasına neden olmaktadır.
Batarya üreticileri için her nikel aynı değildir:
Sınıf 1 Nikel (Yüksek Saflık): Batarya katotları için gerekli olan, %99.8 ve üzeri saflıktaki nikeldir. Genellikle sülfürlü cevherlerden elde edilir.
Sınıf 2 Nikel (Ferronikel/NPI): Paslanmaz çelik yapımında kullanılır. Ancak yeni teknolojiler (HPAL - Yüksek Basınçlı Asit Liçi), Sınıf 2 nikelin batarya kalitesine dönüştürülmesine olanak sağlasa da, bu süreç yüksek karbon ayak izine sahiptir.
Nikel talebini tehdit eden en büyük unsur, LFP (Lityum Demir Fosfat) bataryaların yükselişidir. LFP bataryalar nikel veya kobalt içermez, daha ucuzdur ve daha güvenlidir ancak enerji yoğunlukları daha düşüktür.
Giriş ve Orta Segment: Tesla ve BYD gibi devler, standart menzilli araçlarda maliyeti düşürmek için LFP'ye yönelmektedir.
Premium ve Uzun Menzil: Yüksek performans ve uzun menzil gerektiren araçlarda Nikel bazlı (NMC/NCA) bataryalar vazgeçilmez olmaya devam edecektir.
Nikel fiyatları, jeopolitik gerilimler ve stok seviyelerine bağlı olarak yüksek volatilite göstermektedir. Ancak uzun vadede, EV satışlarının artmasıyla birlikte batarya kalitesindeki (Sınıf 1) nikel sülfat talebinin, arzı zorlayacağı öngörülmektedir.
Batarya üreticileri ve otomotiv devleri, tedarik güvenliğini sağlamak için artık doğrudan maden şirketleriyle uzun vadeli anlaşmalar yapmaktadır. Bu durum, nikelin sadece bir emtia değil, stratejik bir hammadde olduğunu kanıtlamaktadır.
Nikel piyasası, elektrikli mobiliteye geçiş sürecinin en karmaşık ama en hayati parçalarından biridir. Yüksek nikel içerikli katotlara geçiş, menzil kaygısını ortadan kaldırırken, tedarik zincirindeki "temiz nikel" (düşük karbonlu üretim) arayışı da yeni bir endüstri standardı haline gelmektedir. Üreticilerin ve yatırımcıların, Endonezya'daki gelişmeleri ve batarya kimyasındaki değişimleri yakından takip etmesi gerekmektedir.
