Bir boya veya kaplama ne kadar kalın olmalı? "Ne kadar kalın olursa o kadar iyi" algısı, endüstriyel dünyada yapılan en büyük hatalardan biridir. Kaplama gerekenden ince olursa korozyon başlar; gerekenden kalın olursa boya çatlar, dökülür ve gereksiz hammadde israfı (maliyet artışı) yaşanır.
Bu dengeyi sağlamanın tek yolu, doğru Kaplama Kalınlığı Ölçümü yapmaktır. İster otomotiv sektöründe bir araç boyasını kontrol edin, ister devasa bir çelik köprüyü denetleyin; doğru ölçüm yöntemi, projenin kaderini belirler. Bu rehberde, Yaş Film (WFT) ve Kuru Film (DFT) ölçüm tekniklerini ve kullanılan teknolojileri inceliyoruz.
Boya henüz kurumadan, uygulama anında yapılan ölçümdür. Uygulayıcıya "durması veya devam etmesi" gerektiğini söyleyen anlık geri bildirimdir.
Nasıl Yapılır? Genellikle "Yaş Film Tarağı" (Wet Film Comb) adı verilen, üzerinde farklı derinliklerde dişler bulunan basit bir metal veya plastik aletle yapılır.
Avantajı: Hata kurumadan fark edilir ve hemen düzeltilebilir. Kuruduktan sonra boyayı zımparalamak veya yeniden boyamak zorunda kalmazsınız.
Formülü: Hedeflenen kuru film kalınlığına ulaşmak için ne kadar yaş boya atılması gerektiği, boyanın "Katı Madde Oranı" (Volume Solids) bilinerek hesaplanır.
Boya veya kaplama kuruduktan (kürlendikten) sonra yapılan ölçümdür. En yaygın kullanılan yöntemdir çünkü bitmiş ürünün kalitesini belgeler. Genellikle "Tahribatsız Muayene (NDT)" yöntemleri tercih edilir, yani ölçüm yaparken boyaya zarar verilmez.
Bu yöntem, taban metali mıknatıslanabilen (Demir, Çelik) malzemeler olduğunda kullanılır.
Çalışma Prensibi: Cihazın probu yüzeye değdirildiğinde manyetik bir devre oluşur. Kaplama kalınlığı, manyetik akının değişimine göre hesaplanır. Kaplama ne kadar kalınsa, manyetik çekim o kadar azalır.
Kullanım Alanı: Çelik gövdeli arabalar, gemi gövdeleri, çelik konstrüksiyonlar.
Taban metali iletken ama manyetik değilse (Alüminyum, Bakır, Pirinç, Paslanmaz Çelik) bu yöntem kullanılır.
Çalışma Prensibi: Cihaz yüksek frekanslı bir elektromanyetik alan yaratır. Metal yüzeyinde oluşan girdap akımlarının (eddy currents) büyüklüğü, aradaki yalıtkan kaplamanın (boya, eloksal vb.) kalınlığına göre değişir.
Kullanım Alanı: Alüminyum araba kaputları, uçak gövdeleri, eloksal kaplı profiller.
Taban malzemesi metal değilse (Ahşap, Plastik, Beton, Karbon Fiber) manyetik yöntemler çalışmaz.
Çalışma Prensibi: Cihaz yüzeye bir ses dalgası gönderir. Dalganın kaplamadan geçip tabandan geri dönme süresi hesaplanarak kalınlık bulunur.
Avantajı: Ahşap mobilyalar veya plastik otomobil tamponları üzerindeki boyayı ölçmek için idealdir.
Bazen tahribatsız yöntemler yetersiz kalır veya çok katmanlı bir sistemin her bir katmanını (astar, baz kat, vernik) ayrı ayrı görmek istersiniz.
PIG (Paint Inspection Gauge) Yöntemi: Kaplamaya özel bir bıçakla "V" şeklinde bir kesik atılır. Mikroskop ile bu kesik incelenerek her bir katmanın kalınlığı geometrik olarak ölçülür.
Kullanım Alanı: Çok katmanlı boya sistemlerinin analizi veya beton üzerindeki kaplamalar.
Cihaz alırken veya kullanırken şu harflere dikkat etmelisiniz:
F (Ferrous): Sadece demir/çelik üzerine ölçüm yapar.
N (Non-Ferrous): Sadece alüminyum/bakır üzerine ölçüm yapar.
FN (Kombine): Modern cihazların çoğu bu tiptedir. Probu değdirdiğinizde taban metalini otomatik tanır ve uygun ölçüm moduna geçer.
Kaplama kalınlığı ölçümü, bir angarya değil, kalite güvencesidir. 100 mikron olması gereken bir boyanın 50 mikron atılması ürünün paslanmasına, 200 mikron atılması ise boyanın çatlamasına ve maliyetin ikiye katlanmasına neden olur. Doğru cihazı ve yöntemi seçmek, sürdürülebilir üretimin anahtarıdır.
