Evlerimizde en çok ısı kaybının veya istenmeyen ısı kazancının yaşandığı yerler pencerelerdir. Yazın kavurucu güneşi içeri girmesin diye perdeleri kapatırız. Peki ya o perdeler sadece güneşi engellemekle kalmayıp, o ışığı yakalayıp televizyonunuzu çalıştıracak elektriğe dönüştürseydi?
Bilim kurgu değil, malzeme bilimi. "Fotovoltaik Tekstiller" ve "Esnek Güneş Hücreleri" sayesinde, artık ev dekorasyonu enerji üretiminin bir parçası haline geliyor.
Geleneksel güneş panelleri silikon bazlıdır; serttir, ağırdır ve kırılgandır. Esnek güneş pilleri ise kağıt kadar ince, bükülebilir ve çok hafiftir.
Bu teknolojinin arkasında genellikle üç ana malzeme grubu vardır:
Perovskit Hücreler: Son yılların parlayan yıldızı. Ucuz üretilir ve yüksek verimliliğe sahiptir.
Organik Fotovoltaikler (OPV): Karbon bazlı (plastik benzeri) malzemelerdir. Şeffaf veya renkli üretilebilirler.
İnce Film (CIGS): Bakır, indiyum, galyum ve selenyum katmanlarından oluşur.
Bu malzemeler, özel baskı makineleriyle plastik folyolara veya doğrudan kumaş liflerine "basılabilir".
Bu perdeler dışarıdan bakıldığında normal bir stor perde veya kumaş gibi görünür. Ancak mikroskobik düzeyde bir teknoloji harikasıdır.
Yöntem 1: Kaplama Teknolojisi: Mevcut kumaşın dış yüzeyi, ışığı emen ince bir fotovoltaik film ile kaplanır. Bu film o kadar incedir ki perdenin katlanmasını veya rulo yapılmasını engellemez.
Yöntem 2: Solar İplikler: Güneş hücresi, bir iplik gibi ince şeritler halinde üretilir ve kumaşın içine dokunur. Yani kumaşın kendisi bir güneş paneli olur.
Elbette çatıdaki panellerin verimi şimdilik daha yüksektir. Ancak enerji üreten perdelerin sunduğu avantajlar benzersizdir:
Çatıya panel kurmak için izinler, iskeleler ve ağır montaj işçiliği gerekir. Solar perdeleri ise kornişe takarsınız, fişini bataryaya takarsınız ve işlem tamamdır. Kiracılar için mükemmel bir çözümdür; taşınırken santralinizi de yanınızda götürürsünüz.
Şehirlerdeki gökdelenlerin çatı alanları sınırlıdır ama cepheleri devasadır. Pencereler, güneş enerjisi toplamak için atıl duran dev alanlardır.
Özellikle "Perovskit" ve "Dye-Sensitized" (Boya Duyarlı) hücreler, sadece doğrudan güneş ışığıyla değil, odadaki yapay ışıkla veya gölgeli havalarda da (düşük verimle de olsa) elektrik üretebilir.
Şu anki teknolojiyle, güney cepheye bakan büyük bir salon penceresindeki solar perde, evin temel aydınlatma ihtiyacını karşılayabilir, cep telefonlarını şarj edebilir veya akıllı ev sensörlerini (termostat, kamera vb.) besleyebilir. Henüz klimayı tek başına çalıştıramaz ama elektrik faturasında hissedilir bir düşüş sağlar.
Dayanıklılık: Perdeler sürekli açılıp kapanır, katlanır. Esnek güneş pillerinin bu mekanik yorgunluğa yıllarca dayanması gerekir. Malzeme mühendisleri şu an "kendi kendini onaran" polimerlerle bu ömrü uzatmaya çalışıyor.
Maliyet: Esnek panellerin üretim maliyeti düşse de, tekstil entegrasyonu hala niş bir pazar olduğu için fiyatları standart perdelere göre yüksektir.
Enerji üreten perdeler, "Pasif Ev" kavramını "Aktif Ev"e dönüştürüyor. Artık enerjiyi sadece tasarruf etmeyeceğiz, aynı zamanda dekorasyonumuzun bir parçası olarak üreteceğiz. Güneş girmeyen eve doktor girer derlerdi; gelecekte güneş girmeyen eve elektrikçi girecek gibi görünüyor.
