Bir diş protezinden beklentimiz nedir? Doğal diş gibi görünmesi (estetik) ve yıllarca çiğneme kuvvetlerine dayanabilmesi (fonksiyon). Dışarıdan bakıldığında sadece beyaz porseleni görsek de, o porseleni ayakta tutan gizli bir güç vardır: Metal Altyapı.
Uzun yıllar altın alaşımları kullanılmış olsa da, artan maliyetler ve gelişen metalurji bilimi, sektörü çok daha güçlü ve ekonomik bir alternatife yönlendirdi: Kobalt Krom (CoCr) Alaşımları. Bugün dünya genelinde metal destekli porselenlerin büyük çoğunluğunda bu güvenilir alaşım kullanılmaktadır.
Kobalt Krom, "Kıymetli Olmayan" (Non-Precious) metal sınıfına giren, ancak özellikleri bakımından kıymetli metallerle yarışan özel bir alaşımdır.
Kobalt (Co): Alaşıma sertliğini ve sağlamlığını verir.
Krom (Cr): Alaşıma paslanmazlık özelliği kazandırır. Yüzeyde oluşturduğu pasif tabaka sayesinde korozyonu önler.
Molibden (Mo): Genellikle yapıya eklenir ve malzemenin tanecik yapısını incelterek kırılma direncini artırır.
Önemli Not: Kaliteli modern CoCr alaşımları, alerjik reaksiyonlara sebep olabilen Nikel (Ni) ve Berilyum (Be) elementlerini içermez. Bu, hasta sağlığı için kritik bir kriterdir.
1. Yüksek Elastisite Modülü (Esnemezlik) Diş köprüleri, üzerine binen yüzlerce kiloluk çiğneme basıncı altında esnememelidir. Eğer metal esnerse, üzerindeki kırılgan porselen çatlar. CoCr alaşımları, altına göre çok daha serttir ve esnemez. Bu da uzun köprülerde bile porselenin güvenle taşınmasını sağlar.
2. Mükemmel Porselen Bağlantısı Metal ile seramik (porselen) arasındaki termal genleşme katsayısı uyumu hayati önem taşır. CoCr alaşımları, fırınlama sırasında porselen ile güçlü bir kimyasal bağ kurar. Bu sayede porselenin metalden ayrılması veya dökülmesi riski minimuma iner.
3. Biyouyumluluk ve Korozyon Direnci Ağız ortamı, metaller için zorlu bir yerdir (asidik yiyecekler, tükürük enzimleri). İçeriğindeki yüksek krom oranı sayesinde CoCr, ağız içinde çözünmez, paslanmaz ve metalik tat bırakmaz.
4. Ekonomik Çözüm Altın ve platin bazlı alaşımlara göre çok daha düşük maliyetli olmasına rağmen, mekanik özellikleri çoğu durumda daha üstündür. Bu da hastalar için daha ulaşılabilir tedavi imkanı sunar.
Metal Destekli Porselenler (Porselen Kron ve Köprüler): Dişin tamamının kaplandığı durumlarda altyapı olarak.
Hareketli Bölümlü Protez İskeletleri: Halk arasında "kancalı diş" olarak bilinen, takıp çıkarılabilen protezlerin metal iskelet kısmında. İnce yapısına rağmen kırılmadan esneyebilen kroşeler (kancalar) için idealdir.
İmplant Üstü Barlar: İmplantların birbirine bağlanmasında kullanılan hibrit yapılarda.
Geleneksel diş teknisyenliğinde CoCr protezler, "Mum Modelaj" ve "Döküm" (Lost Wax) yöntemiyle üretilirdi. Bu yöntem el işçiliğine dayalıdır ve hata payı vardır.
Ancak günümüzde Seçici Lazer Ergitme (SLM) teknolojisi kullanan Metal 3D Yazıcılar devreye girmiştir.
Süreç: Bilgisayarda tasarlanan (CAD) diş, mikron boyutundaki CoCr metal tozlarının lazer ile katman katman eritilmesiyle üretilir.
Avantajı: Döküm hataları (gözenek, eksik döküm) ortadan kalkar. Çok daha homojen, çok daha hassas ve diş etiyle mükemmel uyumlu altyapılar saniyeler içinde üretilir.
Kobalt Krom alaşımları, diş hekimliğinde estetik, fonksiyon ve ekonomiyi aynı potada eriten bir mühendislik harikasıdır. Özellikle nikel içermeyen modern formülasyonları ve 3D yazıcı teknolojisiyle birleştiğinde, hasta memnuniyeti en yüksek malzemelerden biri olmaya devam etmektedir.
