Yüksek sıcaklık, çoğu endüstriyel yağlayıcının kabusudur. Standart yağlar yanar, grafit kirlilik yaratır ve elektriği iletir. Ancak Hegzagonal Bor Nitrür (hBN), nam-ı diğer "Beyaz Grafit", 900°C'ye varan sıcaklıklarda bile özelliğini kaybetmeden çalışmaya devam eder.
Metal dökümünden kaynak işlerine, cam üretiminden sinterlemeye kadar geniş bir kullanım alanı olan Bor Nitrür Sprey, yüzeylerde oluşturduğu kuru film tabakasıyla yapışmayı engeller ve sürtünmeyi azaltır. Peki, bu sprey tam olarak nerede ve nasıl kullanılır?
Bor Nitrür, bor ve azot atomlarından oluşan, kristal yapısı grafite benzeyen ancak beyaz renkli olan seramik bir malzemedir. Sprey formu, bu tozun uçucu bir solvent ve bağlayıcı ile karıştırılarak aerosol kutulara doldurulmuş halidir. Sıkıldığı yüzeyde solvent hızla uçar ve geriye ince, kaygan, seramik bir zırh kalır.
Bu kaplamanın en önemli özellikleri şunlardır:
Yüksek Isı Dayanımı: Havada 900°C, vakumda 1400°C'ye kadar dayanır.
Islanmazlık (Non-Wetting): Erimiş metaller (alüminyum, magnezyum, çinko vb.) bu yüzeye yapışamaz.
Elektriksel Yalıtkanlık: Grafitten farklı olarak elektriği iletmez, bu nedenle indüksiyon ocaklarında güvenle kullanılır.
HBN spreyin en yaygın kullanım alanıdır. Erimiş metalin kalıba yapışmasını önlemek için mükemmel bir kalıp ayırıcı (mold release agent) görevi görür.
Kullanım: Potalar, döküm olukları, kepçeler ve ingot kalıpları hBN ile kaplanır.
Fayda: Kalıp ömrünü uzatır, dökülen parçanın yüzey kalitesini artırır ve temizlik süresini kısaltır.
MIG/MAG ve TIG kaynaklarında, kaynak torcunun ucunda (nozul) biriken cüruf ve sıçrantılar büyük bir sorundur.
Kullanım: Kaynak nozullarına ve kaynak yapılacak yüzeyin etrafına sıkılır.
Fayda: Sıçrayan metal parçacıkları (çapaklar) yüzeye yapışmaz, basit bir fırça darbesiyle temizlenir. Nozul tıkanıklığını önleyerek kesintisiz çalışmayı sağlar.
Sıcak cam, metal aletlere ve kalıplara yapışmaya meyillidir. Grafit kullanımı camda siyah lekeler bırakabilirken, Bor Nitrür temiz bir çözüm sunar.
Kullanım: Cam şişe kalıplarında, cam bükme aletlerinde ve taşıma makaslarında kullanılır.
Fayda: Camın yüzeyinde kusur oluşmasını engeller ve kalıptan kolay ayrılmasını sağlar.
Yüksek sıcaklık fırınlarında metal tozlarının sinterlenmesi sırasında, parçaların altındaki taşıyıcı plakalara (grafit veya seramik plaka) yapışması istenmez.
Kullanım: Sinterleme plakalarına ve teknelerine bariyer olarak uygulanır.
Fayda: Karbon kontaminasyonunu (kirliliğini) önler ve parçaların fırın içinde serbestçe hareket etmesine olanak tanır.
Metal veya yüksek performanslı polimerlerle çalışan endüstriyel 3D yazıcılarda, baskı tablasından parçanın kolay ayrılması için kullanılır.
Bor Nitrür spreyden maksimum verim almak için şu adımları izleyin:
Temizlik: Uygulama yapılacak yüzeyi yağ, kir ve pastan tamamen arındırın.
Çalkalama: Kutunun içindeki bilye sesini duyana kadar en az 1-2 dakika kuvvetlice çalkalayın. hBN tozu dibe çökme eğilimindedir.
İnce Katmanlar: Tek bir kalın katman yerine, 15-20 cm mesafeden ince ve çapraz katmanlar halinde uygulayın.
Kuruma: Kullanmadan önce kaplamanın tamamen kurumasını bekleyin (genellikle birkaç dakika sürer).
Bor Nitrür Sprey, yüksek sıcaklıkta çalışan tesisler için bir lüks değil, üretim verimliliğini artıran bir zorunluluktur. "Beyaz Grafit" teknolojisi, ekipmanlarınızı korurken ürün kalitenizi standartların üzerine taşır. Üretim hattınızda yapışma, kirlilik veya aşınma sorunları yaşıyorsanız, çözüm hBN olabilir.
