Altın, normal dünyada "sarı" ve "parlak" bir metaldir. Ancak nano boyuta (metrenin milyarda biri) indiğinizde fizik kuralları değişir. Kuantum etkileri devreye girer ve altın artık sarı değil; boyutuna göre kırmızı, mor veya mavi görünür.
Bu eşsiz optik özellik, onu biyosensörler ve hızlı tanı kitleri (Lateral Flow) için vazgeçilmez kılar. Peki, bu ürünleri satın alırken karşınıza çıkan boyut ve konsantrasyon seçenekleri ne anlama geliyor?
Altın nanoparçacık satın alırken seçmeniz gereken ilk parametre "çap"tır. Çünkü boyut, parçacığın rengini ve hücre içine girme yeteneğini belirler.
5 nm - 20 nm (Yakut Kırmızısı): En yaygın kullanılan boyuttur. Özellikle Covid-19 veya gebelik testleri gibi şerit testlerde (kırmızı çizgi) kullanılır. Yüzey alanı çok geniştir, antikor bağlamak için idealdir.
30 nm - 50 nm (Koyu Kırmızı/Pembe): Hücre görüntüleme ve mikroskopi çalışmalarında tercih edilir.
80 nm - 100 nm (Mor/Mavi): Boyut büyüdükçe renk mora ve maviye döner. Bu boyutlar genellikle ışığı emerek ısı yayma (fototermal terapi) özellikleri için kullanılır.
Piyasadaki fiyatlara baktığınızda, küçücük bir şişenin neden gram altın fiyatından çok daha pahalı olduğunu merak edebilirsiniz. Burada ödediğiniz bedel altının kendisi değil, **"Nanoteknoloji ve Sentez Kalitesi"**dir.
Fiyatı etkileyen 3 ana faktör şunlardır:
Kaliteli bir AuNP çözeltisinde, tüm parçacıkların boyutu aynı olmalıdır (Örneğin hepsi tam 20 nm). Eğer şişenin içinde 15 nm, 20 nm ve 30 nm karışık haldeyse (polidispers), deney sonuçlarınız tutarsız olur.
CV Değeri (Değişim Katsayısı): Kaliteli bir üründe bu değer %10'un altında olmalıdır. CV düştükçe, kalite ve fiyat artar.
Bu ürünler genellikle "ppm" veya "OD" birimiyle satılır.
OD 1: Standart yoğunluktur.
OD 50 veya OD 100: Çok yoğun, konsantre üründür. Fiyatı yüksektir ancak seyreltilerek uzun süre kullanılabilir.
Önemli İpucu: Fiyat karşılaştırması yaparken sadece şişe hacmine (mL) değil, toplam altın miktarına (mg) bakın.
Sitrat Kaplı (Citrate Capped): En ucuz ve standart versiyondur. Negatif yüklüdür.
PEG Kaplı: Vücut içinde veya kan serumunda çalışacaksanız, parçacıkların topaklanmaması için PEG ile kaplanmış olması gerekir. Daha pahalıdır.
Biyo-Fonksiyonel: Üzerine antikor veya DNA bağlanmış hazır kitler en yüksek fiyatlı ürün grubudur.
Araştırmanızı planlarken hangi boyutu seçeceğinize karar veremiyorsanız, endüstri standartlarına göz atın:
| Uygulama Alanı | İdeal Boyut (Çap) | Neden? |
| Hızlı Tanı Kitleri (LFA) | 20 nm - 40 nm | En parlak kırmızı rengi verir, gözle görülmesi kolaydır. |
| Kanser Tedavisi (Fototermal) | 80 nm - 150 nm | Yakın kızılötesi (NIR) ışığı en iyi bu boyutlar emer. |
| İlaç Taşıma (Drug Delivery) | 10 nm - 30 nm | Hücre zarından geçiş için en uygun boyuttur. |
| Elektron Mikroskobu (TEM) | 5 nm - 10 nm | Yüksek çözünürlüklü işaretleme (labeling) sağlar. |
Tedarikçiden sipariş vermeden önce mutlaka Teknik Bilgi Formunu (TDS) isteyin ve şunları kontrol edin:
Solvent (Çözücü): Ürün su içinde mi, yoksa etanol/toluen gibi bir organik çözücüde mi? Biyolojik deneyler için mutlaka "Su Bazlı" (DI Water) olmalıdır.
Raf Ömrü: Kolloidal altın canlı bir organizma gibidir; zamanla çökebilir. Taze üretilmiş (maksimum 6 ay raf ömrü olan) ürünleri tercih edin.
Saklama Koşulu: Asla dondurmayın! Altın nanoparçacıklar donarsa yapısı bozulur ve geri dönüşümsüz şekilde dibe çöker (siyahlaşır). +4 derecede buzdolabında saklanmalıdır.
Altın nanoparçacıklar, modern bilimin en hassas araçlarından biridir. Projeniz için AuNP satın alırken sadece "en ucuz şişeyi" aramak, aylar süren deneylerinizin çöp olmasına neden olabilir. Mutlaka monodispersitesi (PDI değeri) düşük, sertifikalı ve projenize uygun konsantrasyonda ürün tercih edin. Unutmayın, nano dünyada kalite, boyutta gizlidir.
