Bir batarya paketi (Battery Pack) oluştururken, işin %40'ı kaliteli pil seçimi ise, %60'ı doğru montaj ve izolasyondur. Yanlış nikel şerit kullanımı veya eksik izolasyon, aylar süren emeğinizi çöp edebilir, hatta yangın riski doğurabilir.
Peki, profesyonel bir batarya paketi için alışveriş listenizde neler olmalı ve bu parçaları nerede bulabilirsiniz?
Sadece "kasa" aramak yeterli değildir. Tam bir montaj seti şu bileşenlerden oluşur:
Pillerin birbirine değmesini engelleyen ve aralarında hava boşluğu bırakarak ısınmayı önleyen plastik ızgaralardır.
Önemi: Pilleri japon yapıştırıcısı veya silikonla birbirine yapıştırmak amatörce ve tehlikelidir. Titreşimde piller ayrılabilir. Tutucular ise mekanik bütünlük sağlar.
Çeşitleri: 1x2, 1x3 bloklar halinde satılır ve lego gibi birleşerek istediğiniz boyutta (örneğin 10S4P) bir blok oluşturmanızı sağlar.
Pilleri birbirine "puntalamak" (nokta kaynağı yapmak) için kullanılan iletken şeritlerdir.
Dikkat: Piyasada "Nikel Kaplı Çelik" ve "Saf Nikel" olmak üzere iki tür bulunur. Yüksek akım çekecekseniz (E-bike, matkap vb.) mutlaka %99.9 Saf Nikel kullanmalısınız. Çelik şeritler yüksek akımda ısınır ve direnç gösterir.
Paketin beynidir. Hücreleri aşırı şarjdan, derin deşarjdan ve kısa devreden korur.
Seçim Kriteri: Voltaj (Örn: 36V için 10S) ve Akım (Örn: 40 Amper) değerine göre seçilmelidir.
Halka İzolasyon (Barley Paper): Pilin artı kutbuna yapıştırılan halka şeklindeki kağıttır. Burası kısa devre riskinin en yüksek olduğu yerdir, asla atlanmamalıdır.
Kapton Bant: Yüksek ısıya dayanıklı sarı banttır. Kabloları sabitlemek ve BMS'i izole etmek için kullanılır.
Montaj bittikten sonra tüm paketi saran, genellikle mavi renkli kalın PVC kaplamadır. Isı tabancası ile ısıtıldığında paketi sımsıkı sarar ve dış etkenlerden korur.
Bu malzemeleri standart elektrikçilerde bulmanız zordur. İşte en güvenilir tedarik kanalları:
Türkiye'de robotik malzeme satan büyük e-ticaret siteleri (Robotistan, Direnc.net, Robolink vb.), hobi amaçlı batarya yapımı için en hızlı çözümdür.
Avantajı: Hızlı kargo, gümrük derdi yok.
Dezavantajı: Stoklar sınırlı olabilir, endüstriyel miktarlarda (örneğin 1000 adet tutucu) bulmak zor olabilir.
Sadece pil ve batarya üzerine uzmanlaşmış yerel firmalar (Birikim Pilleri, Pilburada vb.).
Avantajı: "Saf Nikel" dediğinizde gerçekten saf nikel alırsınız. Teknik destek ve BMS seçimi konusunda yardımcı olabilirler.
Eğer aceleniz yoksa ve toplu alım yapacaksanız en geniş çeşit buradadır.
Ne Alınır: Özel ebatlı daralan makaronlar, hazır e-bike pil kutuları (Shark Case, Dolphin Case gibi kadroya monte edilen plastik kutular).
Dikkat: Gümrük vergilerini ve teslimat sürelerini (15-30 gün) hesaba katın.
Eğer sadece pil tutucuya ihtiyacınız varsa ve standart dışı bir şekil (örneğin üçgen bir batarya) yapıyorsanız, tutucuları kendiniz basabilirsiniz.
Malzeme: PLA yerine ABS veya PETG kullanmanız önerilir, çünkü piller ısındığında PLA eriyip gevşeyebilir.
Malzemeleri topladınız, peki bunları neyin içine koyacaksınız?
Daralan Makaron (Shrink): En ucuz ve yaygın yöntem. Pilleri makaronla sarıp doğrudan cihazın içine yerleştirirsiniz. Su geçirmezlik sağlamaz.
Sert Plastik E-Bike Kutuları: Bisiklet kadrosuna monte edilen, anahtarlı, şarj göstergeli hazır kutulardır. İçinde genellikle pil tutucuları hazırdır, sadece pilleri dizip puntalarsınız.
Powerbank Kasaları: Genellikle lehimsiz (yaylı) sistemlerdir. Pilleri takıp kapağı kapatırsınız.
18650 montaj malzemelerini ararken fiyattan önce kaliteye odaklanın. 1 liralık bir izolasyon kağıdını kullanmamak, binlerce liralık pilin kısa devre yapmasına ve yangına neden olabilir. Özellikle "Saf Nikel" şerit ve doğru Amper değerine sahip BMS, sisteminizin sigortasıdır.
Projeye başlamadan önce bir "Punta Makinesi"ne (Spot Welder) ihtiyacınız olacağını unutmayın; pilleri asla havya ile lehimlemeyin!
